Turnlab: de grootste muzikanten kopen hun synthesizers in Antwerpen

Pictures by Maks Konings

Share

Wat hebben Trentemøller, Âme en MGMT gemeen met elkaar? Ze kopen allemaal al eens een synth bij Turnlab, het bedrijf dat Maks Konings (33) een aantal jaar geleden uit de grond stampte. Met Turnlab verkoopt, herstelt en verhuurt Konings muziekapparatuur, nieuw materiaal, maar vooral ook vintage gear. Het groeide allemaal heel organisch. “Ik had mijn eigen studio waar ik aan muziek werkte”, vertelt Konings. “Toen ik op een bepaald moment veel vintage synthesizers begon te kopen kwamen er geregeld vrienden om advies vragen. Ik hielp hen dan en gaf tips. En begon er af en toe te verkopen. Alles is heel geleidelijk gegroeid”.

In de begindagen van Turnlab combineerde Konings het werk met zijn eigen opdrachten als muzikant. Zo producete hij voor zichzelf of andere artiesten, schreef hij af en toe muziek voor reclame en zat hij achter de drums bij onder andere Sweet Coffee en Luc Van Acker. Toen de focus vijf jaar geleden naar Turnlab verschoof, besloot hij zich voltijds op de zaak te richten. Dat lijkt zijn vruchten af te werpen. Inmiddels staan zijn muzikale helden aan de Turnlab-deur voor muziek gear. Konings zelf, die loopt niet van stapel. Hoewel ze net verhuisd zijn naar een tweede plek met groter werkatelier, binnenkort een project-studio openen en onlangs een vernieuwde showroom werd ingericht, heeft de Antwerpenaar geen last van expansiedrang: “Het gaat stap voor stap. Ik heb niet de ambitie om de volgende muziekwinkelketen met 10 winkels te worden. Het moet overzichtelijk en persoonlijk blijven. Zeker met die vintage gear is dat ook nodig. Je zegt niet: 'Hier is het, trek je plan.' Een vintage instrument verkopen is één ding, maar het moet ook goed zijn. Kwaliteit en service is hier het belangrijkste”

Dat lijkt ons niet evident. Hoe is het om met vintage gear te werken?

In ken mensen die door het herstellen van vintage studio materiaal in een burn-out zijn beland. Men onderschat hoe intensief dat proces is. Het is niet zoals een kapotte televisie binnenbrengen. Neem nu een Roland Juno of een Korg MS20; die herstellingen gaan automatisch. Maar we krijgen ook complexere en uniekere stukken binnen. De ene keer zijn er geen technische plannen te vinden van een toestel, de andere keer zijn de onderdelen onbeschikbaar. Het is vaak echt speurwerk, en soms duurt dat een tijdje. Daarnaast zijn veel toestellen superfragiel gebouwd. De kans is soms groot dat er tijdens een herstelling weer een nieuw probleem ontstaat. Als je dan ook garantie moet geven, wat verplicht is, kan het wel complex worden.

Je staat er al een geluk niet alleen voor.

Ik ben zelf niet technisch aangelegd. Ik heb inmiddels wel inzicht in wat er kan schelen met een toestel maar ben niet degene die met de soldeerbouten tekeergaat. Ik heb veel geluk gehad met Simon, de eerste technieker die ik leerde kennen. Helaas werkt hij ondertussen niet meer, maar hij was een echte perfectionist. Maar goed ook, want alles moet helemaal in orde zijn. Dat is nochtans niet vanzelfsprekend bij instrumenten die misschien veertig jaar oud zijn. Op dit moment zijn er twee hoofdtechniekers, Jurgen en Ruben, en krijgen we ook hulp van Janus, Orson en Pieter, die naast hun muzikale activiteiten af en toe bijspringen. Trouwens, als iemand zich aangesproken voelt, we zijn nog steeds op zoek naar techniekers! Mensen met ervaring, welteverstaan.

Als een onderdeel wereldwijd op is, moet je geluk hebben. Soms moet je wachten tot iemand in Japan plots per toeval op een zolder een doosje onderdelen vindt.

Hoe geraak je aan onderdelen van een synthesizer die veertig jaar geleden gebouwd werd?

Voor sommige apparaten zijn de componenten goed te vinden. Voor andere zaken moet je heel het internet afschuimen. Als een onderdeel wereldwijd op is, moet je wachten tot er iemand zelf, aftermarket, een vervangstuk ontwerpt. Of het gebeurt bijvoorbeeld ook dat plots iemand in pakweg Japan op een zolder nog een doosje onderdelen vindt en verkoopt. We hebben ook een hele stock zogenaamde donortoestellen. Er is soms een grote factor geluk mee gemoeid. Dat beseffen mensen doorgaans niet.

Jij ziet vanop de eerste rij wat de trends zijn in de synthesizerwereld.

Een paar jaar geleden was bijvoorbeeld de Korg MS20 weer ontzettend populair door Soulwax onder andere. Tame Impala en Nils Frahm hebben er dan weer voor gezorgd dat plots meer mensen interesse hadden in een Roland Juno 60 of 106. Vaak spelen de merken daar zelf ook op in door dan met reissues op de markt te komen.

En hoe zie je die trends evolueren?

Er is vooral te veel op dit moment, vind ik. Te veel van alles. Zoals er in een warenhuis te veel keuze is aan pakweg zeep en tandpasta, is dat ook met synthesizers en opnamegear. Om van de modulaire synthwereld nog maar te zwijgen. Van mijn part zou dat een stuk minder mogen zijn. Terug meer naar kwaliteit in plaats van kwantiteit. Voordeel is natuurlijk wel dat je als gebruiker veel keuze hebt en al voor weinig geld iets tof kan kopen. Ook voor jonge mensen met iets minder geld op de bankrekening is dat interessant. Dat creëert dan ook weer creativiteit.

Charlie van The Simple Minds die plots voor je deur staar. Dat is een leuke bijkomstigheid.

Wat vind je van alle reissues, de remakes van oude synthesizers, die vandaag op de markt zijn?

Daar heb ik niets op tegen. Sommigen denken dat dat invloed heeft op de waarde van de originele toestellen. Dat is niet zo. Met auto’s is dat net hetzelfde. Een reissue is bijvoorbeeld ideaal in een live context. Op enkelingen na neemt niemand nog een vintage Arp Odyssey mee op een podium. Vintage toestellen zijn soms fragiel. Een reissue is vaak iets stabieler en als je er eens pech mee hebt, is dat minder erg. 

Het is wel, en dan babbel ik natuurlijk als handelaar, frappant hoe goedkoop die dingen vaak zijn. Merken maken ze al goedkoop (vaak heeft dat wel gevolg voor de kwaliteit ook) en grote online muziekketens drukken de prijzen omdat ze in zo'n grote getallen aankopen. Zij bepalen dan de marktprijs, en meestal hebben ze als doel kleinere handelaren uit te schakelen. Als kleine zaak kan je niet anders dan volgen in die prijzen, anders verkoop je helemaal niks. Dat maakt dat onze marge vaak erg klein is. Als bijvoorbeeld Behringer een Minimoog clone maakt voor nog geen 300 euro, kan je daar als handelaar bijna niets meer op verdienen.

Is het moeilijk om rendabel te zijn?

Voor muziekwinkels is het huidige klimaat niet makkelijk. Mede door dat margeverhaal gaan veel muziekwinkels op de fles. Het is geen simpele business. Vijf jaar geleden was er nog een drempel om iets uit het buitenland te bestellen. Nu bestelt iedereen wereldwijd. Dat maakt dat grote onlineshops een groot voordeel hebben.

Dat mensen geen drempel meer voelen om internationaal te bestellen, lijkt me voor jou ook een voordeel.

We hebben inderdaad veel klanten in het buitenland. We sturen wereldwijd spullen op. Ook fragiele en zware dingen. Een Memorymoog die naar New York moet, een Syntex die naar Nieuw Zeeland moet, ... Dat zijn vaak grote uitdagingen om die apparatuur veilig tot daar te krijgen, maar doorgaans lukt dat goed.

Tussen die klanten zitten ook grote namen.

Dat komt erbij. The Chemical Brothers of Pete Townshend van The Who die in je mailbox zitten. Of Charlie van The Simple Minds die plots voor je deur staar. Turnlab is in eerste instantie vanuit een passie gegroeid. Als er dan plots een band waar je naar opkijkt iets bestelt is dat plezant. Hetzelfde met Modor, de synthesizer die Antwerpenaar Marcel Belmans ontwierp en waarvoor ik ook help met promotie en distributie. Je herkent bijvoorbeeld de synthesizer ook op de laatste plaat van Depeche Mode.

Ik zit zelf niet meer vaak in de studio. Als ik studiomateriaal of een synthesizer zie, zie ik werk.

Yves De Mey maakte een volledige plaat met de Modor en inmiddels staat hij ook bij Nina Kraviz en Boys Noize in de studio.

Ja, dat is echt leuk om te zien. Ook de mannen van Goose zijn fan. Het feit dat mensen er effectief mee aan de slag gaan is het beste compliment en (in het geval van Marcel) drijfveer. Hij was een ingenieur die onder meer bruggen tekende. In zijn vrije tijd bouwde hij een synth, zonder enige muzikale achtergrond of kennis van wat er leefde onder muzikanten. Daardoor heeft hij iets gemaakt dat opviel tussen alle bestaande synths.

Kruip je zelf soms nog in de studio?

Ik ben er minder mee bezig. Als ik studiomateriaal of een synthesizer zie, associeer ik dat vaak niet meer met ontspanning. Ik zie werk - maar op een goeie manier hé. Maar het is niet dat ik 's avonds per se nog achter de knoppen wil zitten. Als ik terug wat meer muziek zou maken, en ik krijg de laatste tijd wel terug meer zin moet ik zeggen, zou het moeten beginnen vanuit een gevoel van ontspanning, niet omdat het moét of omdat ik er geld mee moet verdienen.