Het Gentse nachtleven vandaag.

Pictures by courtesy of mentioned participants

Share

Gent is de grootste universiteitsstad van België en staat al sinds jaar en dag bekend als the place to be voor een stevig avondje stappen. Door alle studenten begint het weekend vaak al op woensdag, met soms meer volk op café dan tijdens het weekend. Maar ook los van al die studenten is de Gentse nightlife kwalitatief hoogstaand. Deze status als feeststad wordt elke zomer bevestigd door de 10-daagse hoogmis van overvloed: de Gentse Feesten, een van ’s werelds grootste volksfeesten.

Deze stad was altijd een early adopter, maar momenteel zie ik dat alles een beetje vastloopt. - Mathias Kerckhof

Gent is ook de stad van de Vooruit, Decadance, Charlatan, Eskimofabriek en een dozijn andere venues die doorheen de jaren de locatie waren voor de opvoeding van verschillende generaties muziekliefhebbers tot ver buiten de stad. De ondertussen ter ziele gegane Culture Club bijvoorbeeld. Of dat prachtige Ten Days Off van weleer, tijdens de Gentse Feesten.

Het is ook geen toeval dat wereldberoemde artiesten en labels zoals de broertjes Dewaele, The Glimmers, San Soda of R&S Records hier zijn gegroeid. Feesten en organisaties zoals Kozzmozz, Democrazy en All Eyes On Hip Hop zijn slechts drie voorbeelden van vaste waarden die toonaangevende events organiseren in hun respectievelijke muziekgenres. De tijdelijke creatieve invulling van leegstand door concepten als KERK, NEST en Bar Wilson - bedankt vzw Springstof - zorgt natuurlijk ook voor een frisse wind. Om nog maar te zwijgen van de impact die Kompass Klub heeft gemaakt op de nationale club scene tijdens haar relatief korte bestaan. Kortom, de bloeiende cultuur in Gent - van clubs en danscafés tot festivals - biedt al decennialang de perfecte voedingsbodem voor creatieve zielen van diverse pluimage.

Maar toch wringt er iets. Als je kijkt naar de schijnbaar onophoudelijke reeks openingen van nachtclubs en venues in Brussel en Antwerpen, lijkt het alsof Gent ter plaatse blijft trappelen. Feiten als Burgemeester Termont die Decadance een ‘drugskot’ noemde doen toch vermoeden dat het tij gekeerd is. Alles loopt natuurlijk, maar is Gent nog steeds de plek waar je de allernieuwste elektronische muziek kan beleven? Zo lijkt het soms niet. Is Gent nog steeds de plek waar je een avond kan verdwalen in de meest innovatieve nachtclubs van het land? Misschien. “Deze stad was altijd een early adopter, maar momenteel zie ik dat alles een beetje vastloopt,” merkt ook Mathias Kerckhof van Kozzmozz op. Is dat zo? Een vraagstelling die een onderzoek waard is!

“Vroeger en nu vergelijken is heel moeilijk en uiterst persoonlijk,” zegt Bart Roman, een van de bezielers van Culture Club, Club 69 en WECANDANCE. “Nightlife in general heeft het moeilijk, met uitzondering van slechts een paar clubs in ons kleine land.” Deze mening wordt gedeeld door Gerald Claes, de oprichter van café/club/oord van verderf Charlatan. “Een kwestie van smaak, maar ik zie geen dalende lijn. De problemen waar we nu mee te maken hebben, zijn er altijd al geweest. Omgekeerd kan je onmogelijk spreken van een verbetering.” Ex-manager van Culture Club Lennert Van Der Cruyssen ziet het helemaal niet negatief. “Ik denk niet dat we kunnen spreken van een neergang van de nightlife scene. Integendeel zelfs. Ze leeft als nooit tevoren, al is ze gewoon enorm veranderd.”

Wat is er dan exact veranderd? Heel wat dingen, zo blijkt. Waaronder de jeugd zelf. We merken dat de bereidheid om inkom te betalen langzamerhand is afgenomen, waardoor veel horecazaken geneigd zijn om hun inkomsten te halen uit (verhoogde) drankprijzen. Dat terwijl de toegangsprijs steeds vaker gratis is. “Momenteel is het niet evident voor nieuwe promotors om hun concept van de grond te krijgen,” zegt Kerckhof. “Financiële stress zal daar mee te maken hebben.”

Dergelijke hindernissen hebben echter geen windeieren gelegd voor een nieuwe generatie promotors die op een volledig eigenzinnige wijze naam weten te maken voor zichzelf. Future beats en hiphopconcept Trillers bijvoorbeeld, of de mensen achter vzw Springstof. Al wordt het hen niet makkelijk gemaakt.

Het lijkt dat zowel de Gentenaren als het stadsbestuur steeds meer de neiging hebben om stokken tussen de wielen te steken. “Het centrum is veel rustiger geworden,” zegt Claes. “En dat heeft alles te maken duurdere vastgoedprijzen, meer toerisme en samenhokkende studenten.” Roman gaat daar verder op in. “Niemand wil het feestje in zijn achtertuin, een fenomeen dat ik niet alleen in Gent, maar in elke Belgische stad zie opduiken.” Lees als: iedereen wil in een bruisende stad wonen, maar dan wel zonder de drukte die daar het logische gevolg van is. Invloedrijke nieuwe bewoners nemen steeds meer juridische stappen om lang bestaande muziekinstituties te laten sluiten. Maar ook de politieke tolerantie voor nightlife lijkt steeds kleiner te worden. Decadance vecht momenteel met het bestuur over een sluiting op basis van drugsincidenten. Los van de feiten en de uitkomst van dit verhaal is het zeker een weerspiegeling van de steeds negatievere houding tegenover ondernemers uit het nachtleven.

Eén van de problemen waar het Gentse nachtleven mee kampte, was een tekort aan middelgrote tot grote vaste locaties voor kwaliteitsnightlife. In een tijd waarin jongeren steeds minder uitgaan op een vaste stek, is een nieuwe club starten verre van evident. De succesvolle start van Kompass Klub - ondertussen al meer dan 3 jaar geleden - was dus goed nieuws. “Er was geen vaste zaal die toeliet om een echte scene op te bouwen,” zegt eigenaar Jens Grieten aka Massimo Mephisto. “Dus zijn we zelf maar begonnen!” Deze club en haar uitstekende line-ups zijn een onmiskenbare aanwinst voor de stad, nu aantrekkelijker voor ravers uit binnen- én buitenland.

Je zou denken dat alle promotors en clubeigenaars in Gent op dezelfde golflente zitten. Het was dus erg vreemd om te zien hoe drie jaar geleden een gevestigde waarde een recente toevoeging aan het lokale nachtleven voor de rechter sleepte. De aanklacht? De nieuwe zaak handelt als VZW en niet als commerciële zaak. Dat onderscheid is belangrijk omdat commerciële zaken meer verplichtingen hebben: hogere belastingen, brand- en veiligheidsvoorschriften en ga zo maar door. Een VZW heeft zo meer budget voor andere zaken. Line-ups bijvoorbeeld. Je ziet al hoe dit als oneerlijke concurrentie gezien kan worden. “Op zakelijk gebied moet er een duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen niet-commerciële zaken en zaken die een duidelijke commerciële functie hebben,” verklaart Claes. “Wanneer je als VZW een concert organiseert en daar drank verkoopt, ben je met cultuur bezig. Wanneer je als een café een concert organiseert, is dat gericht op winst. Maar beiden laten wel gewoon bands spelen op een gelijkaardige locatie.”

Deze problematiek is gelijkaardig aan de gevolgen van een beslissing van het stadsbestuur in 2014. Toen werd beslist om vergunningen uit te schrijven voor pop-ups, om zo beginnende promotors een duwtje in de rug te geven. Een aardige beslissing waar weinig negatief over gezegd kan worden dus, al creëerde het wel enige wrevel bij sommige leden van de bestaande orde. “Bestaande zaken zijn in de loop der jaren verplicht geweest om extra te investeren in veiligheidsmaatregelen en geluidsbeperking,” legt Roman uit. Plots werd het mogelijk om zonder deze kosten eenzelfde soort evenementen op poten te zetten, maar dan met een tijdelijke vergunning. Hierdoor werd de creatieve invulling van leegstand een nieuwe benadering voor de muziekscene. Bruisende projecten zoals KERK, NEST en Bar Wilson waren daar de beste voorbeelden van.

Ook de groeiende populariteit van daytime events is daar een logisch gevolg van. Van Der Cruyssen staaft dit. “Door de niet bij te houden zomer- en pop-upconcepten worden we gewoon om overdag te feesten.” Deze ontwikkelingen hebben bijgevolg een impact op de bestaande orde van nachtclubs en concertzalen.

Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid om die wrijvingen uit te praten bij de promotors zelf. Grieten is daar in ieder geval positief over. “De nieuwe generatie werkt goed samen. We lenen materiaal uit, wisselen feestjes uit… De toekomst ziet er dus rooskleurig uit.”

Het is geen kwestie van beter of slechter worden. De vraag is hoe we blijven vooruitgaan. - Bart Meyskens

Naast een duidelijk onderscheid tussen commerciële en niet-commerciële zaken zouden er nog maatregelen moeten komen om het Gentse nachtleven gezonder te maken. Bart Meyskens - Avenue L, Culture Club, Millie Vanillie, Mòris... - stelt een soort kritische taskforce voor. “Met afgevaardigden uit de scene. Die zitten dan twee keer per jaar samen met het bestuur over concrete problemen in de sector. Of om verbeteringen aan te geven op het gevoerde beleid.” De dialoog kanaliseren op een geloofwaardige manier is nooit een slecht idee. Van Der Cruyssen beaamt dit. “Een nachtburgemeester aanstellen naar analogie met Amsterdam zou geen slecht idee zijn. Die kan de nightlife scene samenbrengen en een brug slaan met de verschillende stadsdiensten. Kortom: iemand die opportuniteiten ziet in plaats van problemen.” En dat kan werken. Steden als Berlijn of Amsterdam hebben al langer begrepen wat voor meerwaarde een gezond nachtleven de stadskas kan bieden.

Moeten we dan concluderen dat het Gentse nachtleven erop achteruit gaat? “Verleiding, afleiding, luide muziek, drinken, dansen. Het blijft van alle tijden,” zegt Meyskens. “Het is geen kwestie van beter of slechter worden. De vraag is hoe we blijven vooruitgaan. Meer dan ooit moeten we elkaar steunen en Gent ‘managen’ als een bedrijf met gezond verstand en de nodige dosis relativering. En daar hoeft de belevenis niet onder te lijden. Duurzaam ontwikkelen, verantwoordelijk ondernemen en samen nadenken is wat we allemaal nodig hebben.”