Hoe bedoel je? Belgische rappers op de Nederlandse muziekmarkt

Pictures by Raia Maria Laura

Share

Zitten onze noorderburen wel te wachten op Vlaamse rap? En wat moet je doen om het te maken voor het Nederlandse publiek?

Franstalige hiphopartiesten uit België zijn tegenwoordig hot op de Franse afzetmarkt. Het succes bij onze zuiderburen van Damso, Roméo Elvis, Hamza of Lous and The Yakuza bewijzen dat het land steeds bewuster een rechtstreeks doel vormt voor Belgische acts die mikken op een zo groot mogelijk bereik. Nu Zwangere Guy vandaag BRUTXXL dropt, rijst de vraag of hetzelfde geldt voor Nederlandstalige artiesten en de Nederlandse afzetmarkt. We zien tenslotte dat jonge rappers zoals Chardy, WAWA of Bryan MG rechtstreeks inzetten op Nederland. Maar zitten onze noorderburen wel te wachten op Vlaamse rap? En wat moet je doen om het te maken voor het Nederlandse publiek?

Nederland hiphopland.

Ten eerste is Nederland de grootste afzetmarkt ter wereld voor Nederlandstalige muziek, driemaal zo groot als die in België. Frankrijk heeft zelfs een afzetmarkt die zeven keer groter is dan die bij ons – logisch dus dat Belgische Franstalige rap zich op Parijs richt.

Vooral online is Nederland simpelweg sterker. Ons land telt in 2020 ongeveer 1 miljoen Spotify-gebruikers, terwijl dat cijfer bij onze buren vijf keer zo hoog is. “Nederland is écht een van de grootste consumptielanden van internet in de wereld”, zegt Thijs Molenberg, redacteur bij 101Barz. “Wij zitten ongelooflijk veel op YouTube en Spotify”. Daarnaast hebben ze ginds natuurlijk een aardig aantal concertzalen en events (Woo Hah en Appelsap zijn bijvoorbeeld Europese koplopers in het hiphopfestivalcircuit). Je kan dus, mits je een hit te pakken hebt of een mooie following opbouwt, aardig wat verdienen als rapper in Nederland.

Het bereik van YouTube-kanalen als die van Top Notch (1,7 miljoen volgers), 101Barz (1 miljoen volgers) of Rotterdam Airlines (350.000 volgers), Spotify playlists zoals Woordenschat (550.000 volgers) en La Vida Loca (300.000 volgers) en nieuwsblogs zoals PUNA (100.000 volgers op Facebook) of ParraTV (375.000 volgers op Instagram) is in vergelijking met het totale aantal inwoners van Nederland (17 miljoen) bijzonder groot.

De Nederlandse en Belgische sounds verschillen van elkaar, en net daarom zijn er volgens mij opties om door te breken in elkaars markt - Sami Abdou.

Qua radio is FunX dé plek om als rapper gefeatured te worden. “Maar”, zegt Pim Lauwerier,  die er negen jaar als onderbaas  bij platenlabel Noah’s Ark   op heeft zitten, nu zijn eigen label Nine And A Half runt en wekelijks de actualiteitspodcast FunX Base host op het station, “101Barz is echt wel hét platform waar de ambacht van het rappen centraal staat. Daar draait het om. Ze doen daar niet aan bullshit. Ze zeggen ‘hier is de mic, laat maar zien wat je kan’. Met één goede performance kan je carrière in Nederland meteen een enorme boost krijgen”. Dat is precies wat er gebeurde met Zwangere Guy, die na twee passages definitief zijn plek in de Nederlandse markt claimde. Maar hij is jammer genoeg een uitzondering.

Zoek de 10 verschillen.

Hoe moeilijk is het dan voor Belgische artiesten om hun stem te laten horen in Nederland? “De Nederlandse en Belgische sounds verschillen van elkaar, en net daarom zijn er volgens mij wel opties om door te breken in elkaars markt”, zegt Sami Abdou, A&R manager bij Top Notch Belgium. “Kijk maar hoe Damso en Hamza mee de sound van Franse hiphop bepalen. Dat komt niet omdat Frankrijk zelf geen populaire acts heeft, integendeel. Maar Franse rapfans appreciëren het wanneer een nieuwe lichting artiesten een frisse sound brengt. Zo is het ook elders. Amerikaanse rap verwelkomt duidelijk nieuwe invloeden uit Britse rap en grime. Wie zegt dat hetzelfde niet kan met Belgische hiphop in Nederland”?

Echter, doorbreken in Nederland is geen gemakkelijke zaak. Tourist LeMC en Zwangere Guy zijn misschien wel de beste recente voorbeelden van Belgische hiphopartiesten die ginds successen hebben geboekt. “Beide jongens verkopen er met gemak een zaal uit”, zegt Abdou. “Maar als top 10-hit geselecteerd worden door de Nederlandse mainstream media is hen nog niet gelukt; dat is zeer uitzonderlijk”. Zo denkt Lauwerier ook er ook over. “Als ik eerlijk ben, komt Belgische rap niet vaak aan bod hier”.

Wat zeg je? Ik versta je niet.

Waar ligt dat dan aan? Het accent? Is Belgische hiphop überhaupt een ding in Nederland? “Er is niet één mening over Vlaamse rap”, zegt Lauwerier. “Het idee dat taal een barrière is, geloof ik niet. Nederlandse rappers hebben namelijk ook hun eigen accenten en straattaal – en die worden ook niet door alle Nederlanders verstaan”.

Het klopt wel dat, gezien de oppervlakte, Vlaamse rap een veelvoud van verschillende accenten heeft. “Er zijn in België enorm veel verschillende accenten in de rapscene, terwijl Nederlandse rap in het algemeen een iets universelere taal heeft”, zegt Molenberg. “Dat maakt het voor Belgische rappers natuurlijk moeilijk, want rap begint in de straat. Eerst heb je je straat achter je, dan je wijk, dan je stad, dan je regio en dan de rest van het land. In België lijkt dat organisch proces, mede vanwege taalverschillen, veel moeilijker”. Molenberg heeft een punt. Vergelijk tracks van Spreej (die uit Gent komt) met die van Pepe (Antwerpen) of Brihang (Knokke-Heist) en je hoort meteen de grote verschillen, terwijl deze drie plekken op een relatieve boogscheut van elkaar liggen. Dit maakt het ongetwijfeld moeilijker voor rappers om hun boodschap te laten resoneren over heel Vlaanderen. Jammer genoeg is dat wel cruciaal om opgemerkt te worden in Nederland.

We hebben in België een gebrek aan dedicated hiphopradiostations of YouTube-kanalen. - Chardy

Het gevolg is een chronisch gebrek aan échte nationale samenhorigheid onder de artiesten – en figuren zoals Zwangere Guy proberen daar actief iets aan te doen. “Hij maakt regelmatig collabs met rappers buiten Brussel, zoals onlangs met Freddie Konings uit Antwerpen of Tiewai uit Genk. Jammer genoeg heb ik als buitenstaander de indruk dat hij een uitzondering is. Er zijn te weinig geloofwaardige figuren uit de scene die het voor héél het land opnemen”.

Lanceren kan niet zonder platform.

Maar het probleem is groter dan dat. Steeds meer Belgische rappers richten rechtstreeks hun pijlen op de Nederlandse markt, nog voor ze grote moves gemaakt hebben bij ons. Naast WAWA (het nieuwe raptalent uit Aalst die onlangs in de kijker kwam op 101Barz), is de Brusselaar Chardy een goed voorbeeld. Hij kwam ook al aan bod op het populaire YouTube-kanaal en FunX Radio, én hij verzamelde al meer dan 140.000 YouTube views op zijn laatste clip, Hoe Bedoel Je? – maar wie kent hem in België? Gezien zijn opmerkelijke prestaties spijtig genoeg nog veel te weinig mensen. Hoe is dat mogelijk? “Omdat we daar meer geaccepteerd worden dan hier”, zegt Chardy zelf. “We hebben in België een gebrek aan dedicated hiphopradiostations of YouTube-kanalen. De markt voor Nederlandstalige rap is gewoon te klein in België, daarom focus ik liever op Nederlandse media, Nederlandse contacten en Nederlandse fans”. 

Ook al hebben we miljoenen volgers, ook in Nederland wordt 101Barz nog steeds als een niche bekeken. - Thijs Molenberg

Het ontbreken van sterke platformen in ons land wordt steeds opnieuw aangehaald. “Om de nodige aandacht te krijgen van geloofwaardige platformen zullen Nederlandstalige rappers uit België eerder naar Nederland kijken, net zoals Franstaligen dat doen voor Frankrijk”, zegt Molenberg.

Twee Nederlandse hip hop scenes tegelijk.

Molenberg benadrukt ook dat de Nederlandse hip hop scene intussen zo groot geworden is dat er sterke verschillen bestaan tussen de serieuzere rap en het commerciëlere hip hop circuit. “Los van de miljoenen volgers, mag je jezelf geen illusies maken: ook in Nederland wordt 101Barz nog steeds als een niche bekeken. Succes op 101Barz wil niet zeggen dat je op 3FM wordt gedraaid. Bepaalde acts, zoals bijvoorbeeld Ronnie Flex of Dopebwoy, maken muziek die gericht is op een zo breed mogelijk publiek”. Die keuze is voor jonge rappers in België vanaf het begin duidelijk. “Als je echte rap wil maken, zal je bereik lager zijn dan wanneer je een toegankelijkere hiphop maakt”, zegt de Brusselse Chardy. “Het is dus een balans die je in gedachten moet houden”. “Spotify playlists zoals Woordenschat en La Vida Loca zijn zeker belangrijk voor bereik”, vertelt Abdou. “Maar de geloofwaardigheid van platformen zoals 101Barz is veel crucialer voor groeiende rappers”.

Real zijn kan je niet faken.

Los van de kansen die je al dan niet krijgt, wat heb je als rapper nodig om definitief serieus genomen te worden in de Nederlandse hip hop scene? Hard werk en een sterk verhaal, zo blijkt. “De echtheid van een rapper als persoon is doorslaggevend voor zijn succes”, zegt Lauwerier. “Zwangere Guy is een goed voorbeeld van iemand die helemaal zichzelf is, en zijn eigen verhaal vertelt op zijn eigen manier. Maar vooral; hij doet dat op zo’n overtuigende manier, en dat spreekt mensen aan”. “Naar mijn inschatting heb je niet veel rappers in België waar het individuele verhaal zo sterk is als bij Zwangere Guy”, zegt Molenberg. “Het is duidelijk welk verhaal hij brengt: hij is namelijk een Nederlandstalige jongen in een stad met grote sociale en politieke problemen. Dat is een verhaal waar veel jongeren, ook in Nederland, zich in kunnen vinden”.

De echtheid van een rapper als persoon is doorslaggevend voor zijn succes. - Pim Lauwerier


Uiteraard zijn er wel meerdere rappers bij wie het verhaal duidelijk is – maar niet iedereen blijft on repeat bij Nederlandse fans. “Zwangere Guy is ook veel fysiek aanwezig in Nederland”, vertelt Lauwerier. “Hij was al vanaf het begin van zijn carrière actief bij ons; ik leerde hem bijvoorbeeld kennen toen hij een show deed op het online radiostation Red Light Radio (RIP, ed). Hij wil het grondwerk doen en doet al lang zijn best om actief hier te zijn. Die investering van tijd en energie zorgt er gewoon voor dat mensen je serieuzer nemen hier. Op het moment dat je hier fysiek actief bent, zal ook ‘de industrie' je zien als onderdeel van de Nederlandse scene en is het dus waarschijnlijker om bijvoorbeeld in aanmerking te komen voor een grote Spotify playlist als New Music Friday NL.”

Maar zelfs als je als rapper goede cijfers kan voorleggen, krijg je nog steeds niet dezelfde kansen als een popartiest. “Maar”, zegt Abdou, “er is over het algemeen wel meer erkenning. Nederlandse hiphopartiesten worden wél geboekt op de grote festivals en krijgen – in vergelijking met België – veel meer aandacht”. Kunnen wij Belgen niet dezelfde formule volgen? Dat zou moeten, maar omdat we te weinig geloofwaardige Belgische platformen hebben die doelbewust aandacht en kansen geven aan raptalent missen we een belangrijke basis om verder te bouwen.